COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu

-

COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu
COP31 Başkanı Murat Kurum, D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nda Konuştu

17 Kasım 2026

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında "D-8 İklim Eylemi Üst Düzey Bakanlar Oturumu"nu gerçekleştirdi. Toplantıda Bakan Kurum’a, COP31 İklim Diplomasisi Baş Yetkilisi ve İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar eşlik etti.                               

Oturumda D-8’in kuruluş felsefesine ve küresel adalet vizyonuna değinen Bakan Kurum, D-8’in mimarı merhum Başbakan Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ı anarak şu ifadeleri kullandı:

"D-8'in hikayesi yaklaşık 30 yıl önce İstanbul'da başladı. Bu fikrin ortaya çıkmasında ve hayata geçmesinde büyük emeği olan dönemin Başbakanı merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan hocamızı rahmetle ve saygıyla anıyorum. Erbakan hocamız D-8'i daha adil bir uluslararası düzen arayışının somut başlangıçlarından biri olarak düşünüyordu. Yıllar sonra D-8'i anlatırken, 'D-8'ler yeni bir huzur dünyası ve adil düzen kurulması adımı ve bu dünyanın çekirdeğidir.' sözünü kullanması bu bakışı çok iyi özetliyor."

İklim mücadelesinin gelişmekte olan ülkeler açısından kalkınma ve adalet boyutuna dikkat çeken Bakan Kurum, şöyle devam etti:

"Bugün iklim meselesine baktığımda yaklaşık 30 yıl önce ortaya konulan bu fikrin ne kadar güncel olduğunu görüyorum, çünkü iklim meselesi bizim ülkelerimiz açısından aynı zamanda kalkınma, adalet ve fırsatlara erişim meselesidir. Enerjiye ihtiyacımız var, sanayimizi büyütmek istiyoruz, tarımsal üretimimizi korumamız gerekiyor, genç nüfusumuza yeni iş alanları açmak, şehirlerimizi daha güvenli hale getirmek istiyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın daha adil ve hakkaniyetli bir uluslararası düzen arayışını iklim alanında da önemsiyoruz."

Gazze İçin Acil Eylem Çağrısı: "COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı"

Konuşmasının son bölümünde Gazze’de yaşanan insani krize ve ağır kış şartlarının yol açtığı yıkıma dikkat çeken Bakan Kurum, D-8 ülkelerine somut bir eylem planı önerdi:

"D-8'in kuruluşundaki adalet fikrini konuşurken Gazze'yi anmadan bu masadan kalkamayız. Gazze'de bugün savaşın ve yıkımın üzerinde bir de kışın ağır şartları biniyor. Son yağışlarda on binlerce hane etkilendi, 40 binden fazla aile barınağı zarar gördü. Yağmur suyunun kanalizasyonla karışması halk sağlığını tehdit ediyor. Sağlık tesisleri, su sistemleri ve eğitim alanları ağır baskı altında. COP31 boyunca dirençli şehirlerden, temiz enerjiden, su güvenliğinden, finansmandan ve uygulamadan söz ettik. O halde bütün bu kavramların ilk karşılığını en çok ihtiyacı olan Gazze'ye sunmalıyız."

Bakan Kurum, Gazze’nin temel altyapı, enerji, su ve barınma ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla hayata geçirilmesini önerdiği girişimi şu sözlerle açıkladı:

"Bu nedenle D-8 ülkeleri ile birlikte 'COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı' adı altında somut ve acil bir çalışma başlatmayı öneriyorum. Güneş enerjisi ve batarya ile çalışan mobil su arıtma sistemleri sağlayabiliriz. Sağlık merkezleri, su kuyuları ve kanalizasyon için bağımsız enerji üniteleri kurabiliriz. Mobil drenaj ekipmanları, atık toplama araçları ve kış şartlarına dayanıklı yaşam üniteleri gönderebiliriz. Çocukların eğitimden daha fazla uzak kalmaması için ihtiyaçlarını karşılayabiliriz. D-8 içerisinde bunu bir sorumluluk paylaşımına dönüştürebiliriz. Elbette bütün bunların Gazze'ye ulaşabilmesi için insani malzemelerin, ekipmanın ve yedek parçaların kesintisiz girişinin sağlanması gerekiyor. Birleşmiş Milletler de kışlık malzeme, ekipman ve temel altyapı onarımları için erişimin hızlandırılması çağrısı yapıyor."

İstanbul Bildirisi’nden Antalya’ya Güney-Güney İş Birliği

Temmuz ayında İstanbul’da kabul edilen İstanbul Bildirisi’nin Antalya’da somut adımlara dönüştürülmesi gerektiğini belirten Bakan Kurum, ülkeler arası tecrübe paylaşımının önemini şu sözlerle vurguladı:

"17 Temmuz'da İstanbul'da gerçekleştirdiğimiz ilk D-8 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı'nda önemli bir adım attık. Kabul ettiğimiz İstanbul Bildirisi ile çevre ve iklim alanındaki ortak irademizi ortaya koyduk. Şimdi İstanbul'dan Antalya'ya taşıdığımız bu iradenin içini doldurma zamanı. Ülkelerimizin ekonomik yapıları, doğal kaynakları ve iklim riskleri birbirinden farklı; ancak gıda güvenliği, temiz enerji, dirençli altyapı, sürdürülebilir üretim, güvenli şehirler ve su kaynaklarının korunması hepimizin gündeminde. Güney-Güney iş birliği bu nedenle çok önemsediğimiz bir konu. Birbirimizin çözümünü kopyalamak yerine işe yarayan tecrübeleri kendi şartlarımıza uyarlayabiliriz. Bir ülkenin yıllarca uğraşarak kazandığı birikim başka bir ülkenin aynı yolu çok daha kısa sürede aşmasına yardımcı olabilir."

Küresel Elektrifikasyon, Sıfır Atık ve Yeşil Sanayileşme Hedefleri

COP31 Başkanlığı bünyesinde geliştirilen "2035'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü"nün ayrıntılarını paylaşan Bakan Kurum, girişimin D-8 ülkeleri için sunduğu iş birliği imkanlarına işaret ederek şunları kaydetti:

"COP31 Başkanlığı olarak taahhütlerin yatırıma, projeye ve insan hayatında görülebilen sonuçlara dönüşmesini istiyoruz. Bu amaçla geliştirdiğimiz '2035'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü', elektriğin küresel nihai tüketimdeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltmeyi amaçlıyor. Bu girişim ülkelere yeni ve bağlayıcı ulusal yükümlülükler getirmiyor. Her ülke kendi enerji yapısı, kalkınma ihtiyacı ve ulusal öncelikleri doğrultusunda kendi yolunu belirleyecek. D-8 ülkelerinin bu alanda ciddi bir kapasitesi olduğuna inanıyorum. Temiz enerji, şebeke, depolama ve enerji verimliliğinde ortak çalışmalar yapabilir, teknik kurumlarımız arasında doğrudan çalışma kanalları kurabiliriz."

Kaynak verimliliği hedefleri doğrultusunda Sıfır Atık Projesi'nin uluslararası kazanımlarını D-8 ülkeleriyle paylaşmak istediklerini dile getiren Bakan Kurum, şöyle konuştu:

"Kaynak verimliliğinde de önümüzde somut hedefler var. Üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035'e kadar en az yüzde 15'e yükseltmeyi, yıllık belediye atık oluşumunda öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmayı amaçlıyoruz. Bu alanlarda D-8'in üretim kapasitesi çok önemli. Biliyorsunuz, saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlattığımız ve bugün artık uluslararası bir marka haline gelen Sıfır Atık Projesi ve buradaki kazanımları da yine D-8 ülkeleriyle paylaşmak istiyoruz."

Yeşil sanayi dönüşümünün sunduğu ekonomik fırsatlara da değinen Bakan Kurum, şunları söyledi:

"Antalya Yeşil Sanayileşme Kompaktı ile sanayimizin dönüşümünde proje hazırlığını ve finansmana erişimi kolaylaştırmak, temiz ürünler için yeni pazarlar oluşturmak ve karbon fiyatlandırması konusunda ülkeler arasında iş birliğini geliştirmek istiyoruz. D-8 ülkelerinin güçlü sanayi ve üretim potansiyeli düşünüldüğünde yeşil sanayileşmeyi yalnızca bir uyum meselesi olarak görmemeliyiz. Bu dönüşüm aynı zamanda yeni teknoloji, yeni ihracat alanları ve yeni işler anlamına geliyor."

İklim Uygulama Köprüsü ile Projeler Uygun Finansmanla Buluşacak

Projelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirilen İklim Uygulama Köprüsü’nün işleyişini anlatan Bakan Kurum, ülkelerin ulusal önceliklerinin esas alınacağını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Bütün bunların önünde çok temel bir mesele var: İyi fikirleri uygulanabilir projelere, projeleri de uygun finansmana dönüştürebilmek. COP31 kapsamında geliştirdiğimiz İklim Uygulama Köprüsü, ülkelerin ulusal önceliklerini kurumsal kapasite, proje portföyleri ve uygun finansman imkanlarıyla buluşturmayı amaçlıyor. Burada hassas olduğumuz bir nokta var: Kararları da uygulama önceliklerini de ülkelerin kendisi alacak. Biz ülkelerin yerine hedef belirleyen bir sistem kurmuyoruz. Ülkelerin kendi hedeflerini belirlediği, hedefin proje haline gelmesini ve teknik olarak hazırlanmasını ve doğru finansman ortağıyla buluşturulmasını kolaylaştırmaya çalışıyoruz."

D-8 ülkeleri arasında ortak proje havuzları oluşturulabileceğine dikkat çeken Bakan Kurum, finansmanın niteliğine ilişkin şunları kaydetti:

"D-8 ülkeleri arasında tarım, sanayi ve enerji alanlarında ortak proje hazırlığı yapabiliriz. Uzmanlarımızı bir araya getirebilir, ortak proje havuzları oluşturabiliriz. Uyum, kayıp ve zarar, teknolojiye erişim ve kapasite geliştirme konularındaki ihtiyaçlarımızı da daha görünür hale getirmeliyiz. Ülkelerimizin belirlediği projelerin teknik hazırlığını güçlendirmek, finansmana erişimi ciddi biçimde kolaylaştıracaktır. Kalkınma bankaları, uluslararası finans kuruluşları ve diğer ortaklarla çalışarak yerel ihtiyaçlara uygun finansman araçları geliştirebiliriz. Finansmanı yalnızca miktar üzerinden konuşmak da yeterli olmayacaktır. Kaynağın zamanında, uygun şartlarda ve gerçek ihtiyaca ulaşması gerekiyor."

D-8 İklim İş Birliğinin Merkezinde Gençler ve Kadınlar Var

Yeşil dönüşüm sürecinde insan kaynağının, özellikle gençlerin ve kadınların belirleyici rolüne değinen Bakan Kurum, ortak eğitim ve teknoloji üretimi çağrısında bulunarak şunları söyledi:

"Bütün bu dönüşümün merkezinde insan var. Gençlerin ve kadınların bilgi, beceri ve girişim gücünü D-8 iklim iş birliğinin merkezine almalıyız. Temiz enerji, yeşil sanayiler, verimli tarım ve döngüsel ekonomi önümüzde yeni meslekler açıyor. D-8 ülkelerindeki gençlerin birlikte eğitim aldığı, mühendislerin ortak projeler geliştirdiği, girişimcilerin birbirinin pazarına ulaşabildiği bir yapı neden oluşmasın? Kendi teknolojimizi daha fazla üretmenin, kendi insan kaynağımızı birlikte geliştirmenin yollarını arayalım."

D-8'in dayanışma ruhunun iklim alanında kalıcı projelere dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Bakan Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:

"30 yıl önce D-8 kurulurken de ortaya koyulan temel düşünce de buydu: Birbirimizin gücünü azaltmak yerine birbirimizin gücünü çoğaltmak. Bugün bunu iklim alanında başarabiliriz. Bir ülkenin tecrübesi diğerinin zaman kazanmasını sağlasın. Bir yerde geliştirilen teknoloji başka bir ülkede üretime dönüşsün. Birbirimizin hazırladığı başarılı proje diğerine yol göstersin. Finansmana erişimde birlikte daha güçlü olalım ve bunu sadece Antalya'daki toplantıyla sınırlamayalım."

COP31 sonrasındaki yol haritasına ilişkin iki temel başlığın altını çizen Bakan Kurum, şu ifadeleri kullandı:

"Birincisi, İstanbul Bildirisi ile ortaya koyduğumuz iradeyi COP31 sonrasında da sürdürelim. İkincisi ise burada kurulan iş birliklerini bundan sonraki süreçte daha güçlü zeminde, ortak paydada projelere çevirelim. Uzmanlarımız düzenli olarak bir araya gelsin, ortak projelerimizin ilerlemesini takip edelim. 1997'de İstanbul'da atılan adımı 2026'da Antalya'da yeni bir içerikle ileriye taşıyalım. D-8'in adalet ve iş birliği fikrini iklim çağının şartları içinde birlikte büyütelim."

Bakan Kurum, konuşmasını D-8 ülkelerine yaptığı ortak sorumluluk çağrısıyla tamamladı:

"Biz de D-8'in adalet fikrini COP31'in uygulama iradesiyle Gazze'de buluşturalım. Gazze'nin yaralarını sadece sözle sarmayalım; suyuyla, enerjisiyle, sağlığıyla, okuluyla hayatı yeniden kurmaya omuz verelim diyorum."

Facebook’ta Paylaş Twitter’da Paylaş Google Plus’da Paylaş Yazdır