-
17 Kasım 2026
COP31 Başkanlığı ve OECD Kalkınma Yardımları Komitesi (DAC) ortaklığında, “Gelişmekte Olan Piyasalarda ve Ekonomilerde Ülke Odaklı Uygulamalar İçin Özel Sermaye Mobilizasyonunun Ölçeklendirilmesi” başlıklı üst düzey yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda COP31 Başkanlığı adına İklim Değişikliği Başkan Yardımcısı Mehrali Ecer konuştu.
COP31 Öncelikleri ve Özel Sermaye Mobilizasyonunun Mevcut Durumu
Toplantıda katılımcılara hitap eden Başkan Yardımcısı Mehrali Ecer, COP31’in temel yaklaşımını şu sözlerle aktardı:
“COP31 Başkanlığı adına, OECD Kalkınma Yardımları Komitesi ile birlikte düzenlenen bu üst düzey yuvarlak masa toplantısında sizlerle bir arada olmaktan memnuniyet duyuyorum. COP31’de önceliklerimiz diyalog, uzlaşı ve eylemdir. Her şeyden önce, iklim hedefinden somut uygulamaya geçmek istiyoruz. Bu durum yalnızca güçlü ulusal planları değil, aynı zamanda bu planları hayata geçirmek için gereken kurumları, ortaklıkları ve finansmanı da gerektiriyor.”
Özel sermayenin mevcut durumuna ve OECD verilerine değinen Başkan Yardımcısı Ecer, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Özel sermayenin oynayacağı kritik bir rol var. Ancak özel sermaye mobilizasyonu, özellikle gelişmekte olan piyasalar ve ekonomilerde ihtiyaç duyulanın çok altında kalıyor. OECD’ye göre, resmi kalkınma finansmanı aracılığıyla harekete geçirilen özel finansman 2024 yılında 77 milyar ABD dolarına ulaştı ve 2012’den bu yana kümülatif mobilizasyon 600 milyar ABD dolarını aştı. Bu rakamlar hem potansiyeli hem de zorluğun boyutunu gösteriyor. Mesele sadece ne kadar sermayenin harekete geçirildiği değildir. Mesele, risklerin yüksek olmaya devam ettiği sektörler ve pazarlar da dahil olmak üzere, yatırımın ülkelerin kendi iklim ve kalkınma önceliklerine ulaşıp ulaşmadığıdır.”
İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ve Beş Pilot Ülke
COP31 Eylem Gündemi kapsamındaki İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) girişiminin yapısını ve hedeflerini açıklayan Başkan Yardımcısı Ecer, şu ifadeleri kullandı:
“COP31 Eylem Gündemi kapsamındaki amiral gemisi girişimimiz olan İklim Uygulama Köprüsü’nün (BRIDGE) arkasındaki mantık budur. Uygulama ortağımız UNDP ile birlikte BRIDGE, birbirine bağlı üç alanı bir araya getiriyor: ulusal mimarinin ve kapasitelerin güçlendirilmesi; yatırıma hazır proje havuzlarının geliştirilmesi ve finansman ortaklıklarının kurulması. BRIDGE yeni bir fon veya finans kuruluşu değildir. Mevcut kurumlardan ve ortaklıklardan yararlanarak ulusal öncelikleri teknik uzmanlık, proje hazırlığı ve uygun finansman çözümleriyle buluşturan ülke odaklı bir mekanizmadır.”
Pilot ülkeler ve COP32 sürecine ilişkin hedefleri de paylaşan Başkan Yardımcısı Ecer, şöyle konuştu:
“Bu çalışmaya beş pilot ülke ile başladık: Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan. Bu ülkelerin deneyimlerinden yararlanarak, Addis Ababa’da düzenlenecek COP32’ye doğru ülke katılımını genişletmeyi ve ülke odaklı uygulama yollarından oluşan büyüyen bir portföyü ileriye taşımayı hedefliyoruz.”
Sektörel Odak: Elektrifikasyon ve “35 by 35” Hedefi
Girişimin ilk sektörel odağını ve 2035 hedefini açıklayan Başkan Yardımcısı Ecer, şunları kaydetti:
“İlk sektörel odağımız elektrifikasyondur. ‘35 by 35’ hedefimiz aracılığıyla, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçlıyoruz. Böyle bir dönüşümü gerçekleştirmek; her ülkenin ihtiyaçları ve öncelikleriyle uyumlu olarak temiz enerji, şebekeler, depolama ve nihai kullanım elektrifikasyonu alanlarında yatırım yapılabilir fırsatlar gerektirecektir.”
Kalkınma Bankalarının Rolü ve Kalkınma Finansmanı Sisteminde Değişim İhtiyacı
Kalkınma bankaları ve kalkınma finansmanı kuruluşlarının (DFI) süreçteki yerine değinen Başkan Yardımcısı Ecer, konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Kalkınma bankaları ve kalkınma finansmanı kuruluşları (DFI) bu çaba için vazgeçilmez olacaktır; yalnızca finansör olarak değil, proje hazırlığı, risk değerlendirmesi ve yatırım yapılandırmasının en erken aşamalarından itibaren ortak olarak. Onların katılımı, ulusal planların güvenilir yatırım programlarına dönüştürülmesine ve özel sermayenin büyük ölçekte harekete geçirilmesine yardımcı olabilir.”
Kalkınma finansmanı sistemindeki gerekliliklere ve risk paylaşım araçlarının kullanımına ilişkin ise Ecer, şöyle dedi:
“Ancak bu durum aynı zamanda kalkınma finansmanı sistemi içinde de değişiklikler gerektiriyor. OECD’nin çalışmalarının da ortaya koyduğu gibi, özel sermaye mobilizasyonu; mobilizasyonu ara sıra ortaya çıkan bir sonuç yerine temel bir işlev haline getiren net kurumsal görev tanımlarına, ölçülebilir hedeflere, uygun risk çerçevelerine ve teşviklere ihtiyaç duymaktadır. Aynı zamanda garantiler, imtiyazlı finansman, karma finansman ve diğer risk paylaşım araçları gerçek ülke ve proje ihtiyaçlarına göre uyarlanmalıdır. Özel sermaye, özellikle uyum, dayanıklılık ve en kırılgan ülkeler için kamu finansmanının ve imtiyazlı finansmanın yerini almamalı, onu tamamlamalıdır.”
COP32 Yolunda Paydaşlara Ortak Adım Çağrısı
Başkan Yardımcısı Ecer, konuşmasını katılımcılara yaptığı şu çağrı ile tamamladı:
“COP32’ye doğru ilerlerken kalkınma bankalarını, DFI’ları, hissedarlarını ve ortaklarımızı; ülke odaklı proje havuzlarına erken aşamada dahil olmak, proje hazırlığını güçlendirmek ve BRIDGE aracılığıyla finansmanı harekete geçirmek için pratik adımlar belirlemeye davet ediyorum. Sistemik reformları sahadaki uygulamalarla buluşturmada OECD’nin devam eden analitik ve politika desteğine de değer veriyoruz. Bu yuvarlak masa toplantısının kurumsal taahhütlerden yatırım yapılabilir fırsatlara ve ulusal planlardan ülkelerin ve toplumların görebileceği sonuçlara geçmemize yardımcı olmasını dilerim.”